Con bạn cứ hay đưa tay gãi khuỷu tay, sau gối, cổ tay đến mức da hằn đỏ, có chỗ rịn nước; đêm bé trở mình liên tục vì ngứa, ngủ không sâu giấc. Bạn từng nghĩ đó chỉ là chàm sữa như hồi bé còn nhỏ xíu, nhưng con đã lớn rồi mà vẫn chưa hết, thậm chí còn tái đi tái lại nhiều hơn. Rất có thể con bạn đang gặp tình trạng eczema ở trẻ em — một dạng viêm da mạn tính phổ biến ở lứa tuổi mầm non, tiểu học. Bài viết dưới đây giúp cha mẹ hiểu đúng để chăm sóc con đúng cách, không hoang mang.
Eczema ở trẻ em là gì?
Eczema ở trẻ em (hay viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ) là tình trạng da khô, viêm, ngứa mạn tính, thường gặp ở bé từ 2-12 tuổi, xuất phát từ cơ địa dị ứng và hàng rào bảo vệ da suy yếu. Đây là bệnh không lây, không do vi khuẩn hay virus, nên trẻ vẫn có thể sinh hoạt, học tập, chơi đùa bình thường cùng bạn bè mà không ảnh hưởng đến ai xung quanh.
Khác với eczema ở trẻ sơ sinh (thường gọi là chàm sữa, xuất hiện chủ yếu ở má, trán bé dưới 2 tuổi), eczema ở trẻ lớn hơn có xu hướng "di chuyển" vị trí và kéo dài dai dẳng hơn. Nếu bé nhà bạn còn nhỏ và đang có dấu hiệu ở má, bạn có thể đọc thêm bài Chàm sữa & hăm tã là gì, nguyên nhân, dấu hiệu, cách chăm sóc. Để hiểu sâu hơn về cơ chế chung của eczema (hay chàm da) ở mọi lứa tuổi, bạn có thể tham khảo bài Eczema (chàm da) là gì, nguyên nhân, dấu hiệu, cách chăm sóc.
Nguyên nhân khiến trẻ bị eczema
Eczema ở trẻ hình thành từ sự kết hợp của nhiều yếu tố, nền tảng là cơ địa dị ứng di truyền — nếu cha mẹ có tiền sử eczema, hen suyễn, viêm mũi dị ứng thì con cũng dễ mắc hơn. Trên nền cơ địa đó, các yếu tố sau thường khiến bệnh bùng phát và tái phát:
- ●Hàng rào da suy yếu: da trẻ thiếu hụt lipid tự nhiên (ceramide), khiến nước dễ thoát ra ngoài, da luôn khô và dễ bị dị nguyên xâm nhập.
- ●Dị nguyên trong môi trường: mạt bụi nhà, lông thú cưng, phấn hoa, nấm mốc.
- ●Một số thực phẩm: trứng, sữa bò, hải sản, đậu phộng có thể là yếu tố kích hoạt ở một số bé (không phải tất cả).
- ●Chất kích ứng tiếp xúc: xà phòng tẩy mạnh, nước hoa, vải len thô ráp, mồ hôi khi bé chạy nhảy nhiều.
- ●Thời tiết hanh khô, thay đổi đột ngột làm da bé mất nước nhanh hơn.
- ●Căng thẳng, thiếu ngủ cũng có thể khiến hệ miễn dịch của trẻ nhạy cảm hơn.

Dấu hiệu nhận biết eczema ở trẻ em
Ba dấu hiệu đặc trưng nhất của eczema ở trẻ em là da khô – ngứa nhiều – dễ tái phát theo đợt. Cha mẹ nên để ý các biểu hiện sau ở con:
- ●Ngứa dữ dội, đặc biệt ngứa về đêm: trẻ hay gãi trong lúc ngủ, quấy khóc, ngủ không yên giấc, ảnh hưởng đến cả gia đình.
- ●Vị trí thường gặp thay đổi theo tuổi: ở trẻ nhỏ hơn 2 tuổi hay gặp ở chàm da ở mặt (má, trán); ở trẻ lớn hơn (mẫu giáo, tiểu học) tổn thương thường chuyển về nếp gấp khuỷu tay, khoeo chân, cổ tay, sau gối và eczema ở tay (mu bàn tay, kẽ ngón).
- ●Da khô ráp, đỏ, bong vảy mịn, có thể dày lên và sẫm màu hơn nếu bé gãi nhiều, kéo dài.
- ●Ngứa gãi chảy máu, rịn dịch: vòng luẩn quẩn ngứa – gãi – tổn thương khiến da trầy xước, dễ bội nhiễm nếu không chăm sóc đúng cách.

Phân biệt eczema ở trẻ em với chàm sữa và các bệnh da khác
Nhiều cha mẹ nhầm lẫn eczema ở trẻ lớn với chàm sữa sơ sinh, hoặc với á sừng, tổ đỉa vì đều gây khô, ngứa, bong tróc. Điểm khác biệt chính: chàm sữa thường ở má, trán bé dưới 2 tuổi và một số bé có thể thuyên giảm dần; eczema ở trẻ lớn hơn thiên về nếp gấp da, dễ thành mạn tính, tái phát liên tục hơn. Nếu chưa chắc chắn, bạn có thể tham khảo thêm bài Phân biệt chàm, á sừng và tổ đỉa để chăm sóc đúng hướng, tránh bôi nhầm sản phẩm cho con.

Cách chăm sóc eczema ở trẻ em tại nhà
Song song với hướng dẫn của bác sĩ, cha mẹ có thể áp dụng công thức "kiềng 3 chân" mà DermaCare Plus vẫn khuyến khích: ăn uống khoa học + chăm da đúng cách + sản phẩm thảo dược hỗ trợ.
- ●Dưỡng ẩm đều đặn là bước quan trọng nhất. Nên thoa kem dưỡng ẩm cho eczema cho bé 2-3 lần mỗi ngày, đặc biệt ngay sau khi tắm lúc da còn hơi ẩm, giúp làm dịu và giảm khô ngứa rõ rệt. Vì sao bước này quan trọng, bạn có thể đọc thêm Vì sao dưỡng ẩm quan trọng với da khô ngứa.
- ●Tắm đúng cách: nước ấm vừa, không quá nóng, thời gian tắm ngắn (dưới 10 phút), dùng sản phẩm tắm dịu nhẹ không xà phòng tẩy mạnh, lau khô bằng cách thấm nhẹ.
- ●Cắt vòng ngứa – gãi: cắt móng tay bé gọn gàng, có thể cho bé đeo bao tay mềm khi ngủ, chườm mát vùng ngứa để giảm cảm giác khó chịu.
- ●Hạn chế tác nhân kích ứng: chọn quần áo cotton mềm mại cho bé, giặt xả kỹ, tránh len dạ; giữ phòng thoáng, hạn chế bụi và lông thú.
- ●Về câu hỏi eczema dùng corticoid: thuốc bôi chứa corticoid có thể được bác sĩ kê trong đợt bùng phát nặng, nhưng cha mẹ không tự ý mua bôi kéo dài cho con vì dễ gây mỏng da, giãn mạch. Giữa các đợt, nên ưu tiên sản phẩm dưỡng ẩm, làm dịu không chứa Corticoid để chăm sóc da bé an toàn hơn.

Trẻ bị eczema nên ăn gì, kiêng gì?
Mối liên hệ giữa eczema và thực phẩm là có thật nhưng khác nhau tùy cơ địa từng bé, không phải trẻ nào cũng dị ứng cùng một món. Về eczema kiêng ăn gì, cha mẹ nên thận trọng theo dõi phản ứng của con với hải sản, trứng, sữa bò, đậu phộng, đồ lên men; đồng thời hạn chế đồ ngọt, nước ngọt có ga, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ.
Ngược lại, nên khuyến khích trẻ ăn cá béo giàu omega-3, rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin và chất chống oxy hóa để hỗ trợ hàng rào da từ bên trong. Cha mẹ nên ghi nhật ký ăn uống của con để nhận diện đúng thực phẩm gây kích ứng, tránh loại bỏ cả nhóm dinh dưỡng quan trọng một cách cảm tính.

Eczema ảnh hưởng thế nào đến giấc ngủ và tâm lý của trẻ?
Không chỉ khó chịu về thể chất, eczema ở trẻ em còn ảnh hưởng đến giấc ngủ và tâm lý của con nhiều hơn cha mẹ nghĩ. Cơn ngứa thường nặng hơn về đêm khiến trẻ khó vào giấc, ngủ chập chờn, dẫn đến mệt mỏi, kém tập trung vào ban ngày. Ở tuổi đi học, những mảng da đỏ, bong vảy dễ khiến trẻ tự ti, ngại mặc áo ngắn tay hoặc e dè khi bạn bè hỏi han. Vì vậy, bên cạnh việc chăm sóc da, cha mẹ nên trò chuyện, trấn an để con hiểu đây không phải điều đáng xấu hổ, đồng thời phối hợp với giáo viên nếu cần để con thoải mái hơn khi ở trường.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám bác sĩ?
Cha mẹ nên đưa con đến bác sĩ da liễu hoặc nhi khoa khi: da rịn dịch vàng, đóng mài, sưng nóng kèm sốt — dấu hiệu bội nhiễm; trẻ ngứa nhiều đến mức mất ngủ, quấy khóc kéo dài, ảnh hưởng học tập, sinh hoạt; tổn thương lan rộng nhanh; hoặc đã chăm sóc tại nhà đúng cách một thời gian mà tình trạng không cải thiện. Khám sớm giúp kiểm soát bệnh đúng hướng, tránh biến chứng cho con.
Gợi ý chăm sóc cùng DermaCare Plus
Với làn da eczema của trẻ vốn nhạy cảm, khô ráp và dễ tái phát, việc dưỡng ẩm, làm dịu da mỗi ngày cần được duy trì kiên trì. Bộ sản phẩm thảo dược DermaCare Plus (thuộc LAGIA Group) được nghiên cứu để hỗ trợ chăm sóc làn da nhạy cảm của trẻ theo hướng "trong uống – ngoài chăm": kem bôi không chứa Corticoid giúp làm dịu, cấp ẩm cho vùng da khô ráp, ngứa; viên uống thảo dược góp phần chăm sóc da từ bên trong; sản phẩm tắm thảo dược hỗ trợ làm sạch dịu nhẹ cho làn da nhạy cảm của bé.
Đây là các sản phẩm chăm sóc da, dùng song song với việc điều trị và theo dõi của bác sĩ. Hiệu quả nhanh hay chậm còn tùy cơ địa mỗi bé, nên điều quan trọng là kiên trì và chăm sóc đúng cách. Bạn có thể tham khảo chi tiết tại trang sản phẩm DermaCare Plus.
Cần tư vấn cho làn da của con bạn?
Mỗi bé một cơ địa khác nhau, và điều con cần không phải là một lời quảng cáo, mà là hướng chăm sóc phù hợp với chính làn da của bé. Bạn có thể để lại số điện thoại để được tư vấn miễn phí, hoặc liên hệ trực tiếp:
- ●Hotline / Zalo: 0902 524 401
- ●Fanpage: facebook.com/bichngocnguyenviemdacodia
Đội ngũ DermaCare Plus sẽ lắng nghe tình trạng da của bé và gợi ý cách chăm sóc khoa học, an toàn, không lạm dụng corticoid.
*Bài viết mang tính tham khảo về chăm sóc da, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm DermaCare Plus là sản phẩm chăm sóc, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.*



