Da đầu ngứa ngáy, gội bao nhiêu lần vẫn thấy từng mảng vảy trắng bạc bám chặt quanh chân tóc, có khi lan cả ra sau gáy, sau tai — nhiều người tưởng chỉ là gàu nặng nên đổi hết loại dầu gội này đến loại khác mà không đỡ. Nếu vảy dày, bám thành từng mảng rõ ranh giới và da bên dưới đỏ ửng, rất có thể đó là vảy nến da đầu chứ không đơn thuần là gàu. Bài viết dưới đây giúp bạn nhận biết đúng dấu hiệu, phân biệt với gàu thông thường và biết cách chăm sóc da đầu khoa học, an toàn.
Vảy nến da đầu là gì?
Vảy nến da đầu là tình trạng vảy nến (psoriasis) xuất hiện ở vùng da đầu, do hệ miễn dịch rối loạn khiến tế bào da tăng sinh quá nhanh, tích tụ thành các mảng dày, đỏ, phủ vảy trắng bạc.
Đây là một trong những vị trí thường gặp nhất của vảy nến — ước tính hơn một nửa người bị vảy nến sẽ gặp tổn thương da đầu vào một thời điểm nào đó, có người đây còn là vị trí khởi phát đầu tiên trước khi bệnh lan sang các vùng da khác.
Vì sao da đầu dễ bị vảy nến bùng phát?
Giống các vị trí khác trên cơ thể, vảy nến da đầu bắt nguồn từ sự kết hợp giữa yếu tố di truyền và rối loạn miễn dịch — hệ miễn dịch nhầm lẫn và "tấn công" chính tế bào da khỏe mạnh, thúc đẩy chúng tăng sinh quá mức ngay tại vùng chân tóc. Da đầu vốn có nhiều nang tóc, tuyến bã và thường xuyên chịu tác động từ gội, sấy, tạo kiểu nên dễ trở thành nơi bệnh khởi phát hoặc bùng phát. Trên nền cơ địa đó, một số yếu tố khiến vảy nến da đầu dễ khởi phát hoặc tái đi tái lại:
- ●Gãi, cào mạnh khi ngứa: làm tổn thương da đầu, kích thích phản ứng viêm lan rộng.
- ●Stress kéo dài: căng thẳng tâm lý là tác nhân phổ biến khiến bệnh bùng phát hoặc nặng hơn.
- ●Thời tiết hanh khô, lạnh: da đầu mất nước nhanh, dễ bong vảy nhiều hơn.
- ●Gội đầu bằng dầu gội tẩy mạnh, chà xát nhiều: làm mất lớp bảo vệ tự nhiên của da đầu.
- ●Thay đổi nội tiết: một số người ghi nhận bệnh nặng hơn ở tuổi dậy thì hoặc giai đoạn nội tiết thay đổi.
Dấu hiệu nhận biết vảy nến da đầu
Vảy nến da đầu dễ nhầm với gàu vì đều gây bong vảy, ngứa. Các dấu hiệu đặc trưng gồm:
- ●Mảng da dày, đỏ, phủ vảy trắng bạc, ranh giới khá rõ, thường tập trung quanh chân tóc, trán, sau tai và gáy.
- ●Ngứa nhiều, đôi khi rát hoặc căng da đầu, nhất là khi vảy dày tích tụ lâu ngày.
- ●Vảy bám chặt, khó bong hết dù gội kỹ, khác với gàu thường chỉ là mảnh nhỏ, mịn, dễ rụng.
- ●Có thể lan ra ngoài chân tóc, xuống trán, sau tai, gáy — vị trí gàu thông thường hiếm khi lan tới.
- ●Gãi nhiều dễ chảy máu nhẹ, để lại vảy tiết đóng thành mảng cứng.
Mức độ tổn thương cũng khác nhau tùy người: thể nhẹ chỉ có vài mảng nhỏ rải rác, dễ nhầm với gàu; thể vừa vảy dày hơn, thành từng đám rõ rệt quanh chân tóc; thể nặng vảy lan gần kín da đầu, đôi khi tràn ra viền trán, sau tai. Mức độ nặng nhẹ không cố định mà có thể thay đổi theo từng đợt bùng phát.
Phân biệt vảy nến da đầu với gàu và viêm da tiết bã
Ba tình trạng này đều gây bong vảy da đầu nên rất dễ nhầm lẫn. Gàu thường chỉ là vảy nhỏ, mịn, màu trắng, ít viêm đỏ; viêm da tiết bã có vảy vàng nhờn, dính bết do tăng tiết bã nhờn, hay kèm đỏ nhẹ; còn vảy nến da đầu có mảng dày hơn, vảy trắng bạc khô, ranh giới rõ và có thể lan ra ngoài viền tóc.
Nếu bạn không chắc mình đang gặp phải tình trạng nào, có thể tham khảo thêm bài Nấm da & gàu da đầu: nguyên nhân, dấu hiệu và cách chăm sóc hoặc bài Viêm da tiết bã là gì, nguyên nhân và cách chăm sóc để so sánh triệu chứng. Khi không chắc chắn, tốt nhất nên đi khám để bác sĩ da liễu xác định đúng bệnh, tránh chăm sóc sai hướng.
Vảy nến da đầu có gây rụng tóc không?
Vảy nến da đầu thường không làm rụng tóc vĩnh viễn. Tóc có thể rụng tạm thời do gãi mạnh hoặc bóc vảy làm tổn thương nang tóc, nhưng khi da đầu ổn định, tóc thường mọc lại bình thường. Bạn nên tránh cào gãi, cạy vảy để bảo vệ nang tóc.
Vảy nến da đầu có chữa khỏi hẳn không?
Vảy nến da đầu là biểu hiện của bệnh mạn tính nên hiện chưa có cách khỏi hẳn vĩnh viễn, nhưng chăm sóc đúng cách, gội đầu phù hợp và điều trị theo hướng dẫn bác sĩ giúp phần lớn người bệnh kiểm soát tốt, giảm vảy, giảm ngứa và kéo dài thời gian da đầu ổn định.
Kết quả nhanh hay chậm còn tùy cơ địa mỗi người, nên đừng nản nếu chưa thấy hiệu quả ngay trong vài ngày đầu chăm sóc.
Cách chăm sóc da đầu vảy nến tại nhà
Song song với chỉ định của bác sĩ, chăm sóc tại nhà đúng cách giúp giảm khó chịu và hạn chế bùng phát:
- ●Gội đầu dịu nhẹ, đúng tần suất: không gội quá nhiều lần trong ngày, tránh chà xát, cào móng tay mạnh lên da đầu; nên dùng đầu ngón tay massage nhẹ nhàng.
- ●Không cạy, bóc vảy: vảy bám chặt nên để tự bong theo quá trình chăm sóc, cạy mạnh dễ gây trầy xước, chảy máu và nhiễm trùng.
- ●Dưỡng ẩm cho da đầu và vùng chân tóc: giữ ẩm giúp làm mềm vảy, giảm ngứa và bong tróc; nên dưỡng ẩm sau khi gội, lúc da đầu còn hơi ẩm.
- ●Hạn chế sấy tóc nhiệt độ cao, tạo kiểu bằng hóa chất: nhiệt và hóa chất (nhuộm, uốn, duỗi) dễ kích ứng da đầu đang tổn thương.
- ●Kiểm soát stress: ngủ đủ giấc, vận động nhẹ nhàng, giữ tinh thần thoải mái để hạn chế bùng phát.
- ●Chọn dụng cụ chải tóc phù hợp: dùng lược răng thưa, đầu tròn, tránh cào mạnh khi tóc còn ướt vì da đầu lúc này dễ tổn thương hơn.
- ●Không tự ý dùng corticoid kéo dài: corticoid có thể được bác sĩ kê trong đợt bùng phát, nhưng lạm dụng dễ gây mỏng da, giãn mạch và lệ thuộc. Giữa các đợt, nên ưu tiên sản phẩm làm dịu không chứa Corticoid. Bạn có thể tham khảo thêm Hướng dẫn chọn kem bôi da không corticoid cho da á sừng, chàm.
Vảy nến da đầu nên ăn gì, kiêng gì?
Chế độ ăn không thay thế điều trị nhưng có thể góp phần hỗ trợ, tùy cơ địa mỗi người. Nên hạn chế rượu bia, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn và đường tinh luyện vì có thể khiến phản ứng viêm nặng hơn.
Ngược lại, nên tăng cường cá béo giàu omega-3 (cá hồi, cá thu), rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin và uống đủ nước để hỗ trợ làn da từ bên trong. Ghi nhật ký ăn uống giúp bạn nhận diện món nào khiến da đầu mình dễ bùng phát hơn.
Khi nào cần đi khám bác sĩ da liễu?
Bạn nên đến khám khi: vảy dày lan rộng nhanh ra ngoài da đầu; ngứa dữ dội ảnh hưởng giấc ngủ, sinh hoạt; da đầu sưng đỏ, rịn dịch hoặc có mủ (dấu hiệu bội nhiễm); tóc rụng nhiều bất thường; hoặc khi đã chăm sóc tại nhà một thời gian mà không cải thiện. Bác sĩ có thể chỉ định phương pháp phù hợp và giúp phân biệt chính xác với gàu, viêm da tiết bã hay nấm da đầu.
Gợi ý chăm sóc cùng DermaCare Plus
Với da đầu vảy nến dễ ngứa, bong vảy và tái phát theo đợt, việc chăm sóc dịu nhẹ, dưỡng ẩm đều đặn nên được duy trì bền bỉ. Bộ sản phẩm thảo dược DermaCare Plus (thuộc LAGIA Group) được nghiên cứu để hỗ trợ chăm sóc làn da nhạy cảm theo hướng "trong uống – ngoài chăm": kem bôi không chứa Corticoid giúp làm dịu vùng da đầu, chân tóc khô ráp; viên uống thảo dược góp phần chăm sóc da từ bên trong; sản phẩm tắm thảo dược hỗ trợ làm sạch dịu nhẹ cho da đầu và toàn thân.
Đây là các sản phẩm chăm sóc da, dùng song song với điều trị và theo dõi của bác sĩ, không thay thế thuốc hay chỉ định điều trị. Bạn có thể tham khảo thêm bài nền tảng Vảy nến là gì, nguyên nhân, dấu hiệu và cách chăm sóc, bài Vảy nến móng tay: dấu hiệu, nguyên nhân và cách chăm sóc, hoặc trang sản phẩm DermaCare Plus.
Cần tư vấn cho làn da của bạn?
Da đầu mỗi người mỗi khác, và điều bạn cần không phải là một lời quảng cáo, mà là hướng chăm sóc phù hợp với chính mình. Bạn có thể để lại số điện thoại để được tư vấn miễn phí, hoặc liên hệ trực tiếp:
- ●Hotline / Zalo: 0902 524 401
- ●Fanpage: facebook.com/bichngocnguyenviemdacodia
Đội ngũ DermaCare Plus sẽ lắng nghe tình trạng da đầu của bạn và gợi ý cách chăm sóc khoa học, an toàn, không lạm dụng corticoid.
*Bài viết mang tính tham khảo về chăm sóc da, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm DermaCare Plus là sản phẩm chăm sóc, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.*
