Nếu bạn từng trải qua những đợt da khô căng, ngứa râm ran đến mất ngủ, gãi xong lại đỏ rát rồi bong tróc, rồi vài tuần sau đâu lại vào đấy, thì bạn không hề đơn độc. Viêm da cơ địa là một trong những vấn đề da liễu phổ biến nhất, gặp ở cả trẻ nhỏ lẫn người lớn, và điều khiến nhiều người mệt mỏi nhất chính là tính chất "cứ tưởng đỡ rồi lại tái".
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ viêm da cơ địa là gì, vì sao nó xuất hiện, cách nhận biết sớm, và quan trọng nhất: chăm sóc làn da nhạy cảm ấy mỗi ngày sao cho đúng và nhẹ nhàng.
Viêm da cơ địa là gì?
Viêm da cơ địa (tiếng Anh là *atopic dermatitis*, còn hay gọi là chàm thể tạng) là một tình trạng viêm da mạn tính, đặc trưng bởi da khô, ngứa và viêm tái đi tái lại theo từng đợt. Đây không phải bệnh lây nhiễm, và cũng không phải do "ở bẩn" như nhiều người vẫn hiểu nhầm.
Bản chất của viêm da cơ địa nằm ở chỗ hàng rào bảo vệ da bị suy yếu. Ở làn da khỏe mạnh, lớp màng lipid ngoài cùng giữ vai trò như một bức tường: giữ nước bên trong và ngăn tác nhân gây hại bên ngoài. Với người viêm da cơ địa, bức tường ấy có nhiều "khe hở" nên da mất nước nhanh, khô hơn, dễ bị kích ứng và nhạy cảm hơn hẳn.
Nguyên nhân và yếu tố khởi phát
Viêm da cơ địa thường không đến từ một nguyên nhân duy nhất, mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố:
- ●Yếu tố di truyền, cơ địa: gia đình có người bị viêm da cơ địa, hen suyễn hay viêm mũi dị ứng thì nguy cơ cao hơn.
- ●Hàng rào da suy yếu: da thiếu thành phần giữ ẩm tự nhiên nên dễ khô, mất nước.
- ●Yếu tố môi trường: thời tiết hanh khô, lạnh, thay đổi mùa, khói bụi, ô nhiễm.
- ●Chất gây kích ứng: xà phòng tính kiềm mạnh, chất tẩy rửa, nước hoa, vải len tổng hợp.
- ●Dị nguyên: phấn hoa, lông thú, mạt bụi nhà, đôi khi là một số thực phẩm.
- ●Căng thẳng, thiếu ngủ: stress kéo dài có thể làm các đợt bùng phát nặng và lâu hơn.
Nhận diện và tránh bớt "tác nhân kích hoạt" của riêng mình chính là bước chăm sóc chủ động đầu tiên.
Dấu hiệu nhận biết viêm da cơ địa
Biểu hiện có thể khác nhau tùy độ tuổi và mức độ, nhưng những dấu hiệu thường gặp gồm:
- ●Da khô ráp, căng, đôi khi bong vảy.
- ●Ngứa, thường ngứa nhiều hơn về đêm.
- ●Xuất hiện mảng đỏ, sẩn nhỏ; nặng hơn có thể rỉ dịch, đóng vảy.
- ●Da dày lên, sạm màu ở vùng gãi nhiều lâu ngày (lichen hóa).
- ●Vị trí hay gặp: mặt và da đầu ở trẻ nhỏ; nếp gấp khuỷu tay, khoeo chân, cổ, cổ tay ở người lớn.
Lưu ý: khi da rỉ dịch, sưng nề, đau nhiều hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, bạn nên đi khám bác sĩ da liễu thay vì tự xử lý tại nhà.
Cách chăm sóc da viêm da cơ địa đúng cách mỗi ngày
Với viêm da cơ địa, chăm sóc hằng ngày quan trọng không kém việc điều trị trong đợt bùng phát. Mục tiêu là giữ cho hàng rào da luôn đủ ẩm và ít bị kích ứng nhất có thể.
- 1Dưỡng ẩm là "xương sống". Dưỡng ẩm ít nhất 2 lần mỗi ngày, đặc biệt trong vài phút ngay sau khi tắm khi da còn hơi ẩm để "khóa" nước lại. Ưu tiên sản phẩm dịu nhẹ, không hương liệu mạnh, không cồn khô.
- 2Tắm rửa đúng cách. Dùng nước ấm vừa phải, không tắm quá lâu, không kỳ cọ mạnh; chọn sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, hạn chế xà phòng tính kiềm cao.
- 3Tránh gãi và giảm kích ứng. Cắt móng tay gọn, mặc đồ cotton thoáng mềm, giữ phòng ngủ mát và đủ ẩm sẽ giúp bạn bớt gãi hơn nhiều.
- 4Ưu tiên bảng thành phần lành tính, không corticoid để dùng lâu dài. Trong đợt nặng, bác sĩ có thể chỉ định thuốc riêng; còn để chăm sóc duy trì hằng ngày, làn da nhạy cảm cần sản phẩm lành tính, hạn chế lệ thuộc.
Các sản phẩm chăm sóc da thảo dược không corticoid của DermaCare Plus được phát triển theo hướng này: kem bôi da DermaCare Plus hỗ trợ làm dịu, cấp ẩm cho vùng da khô ngứa; viên uống hỗ trợ từ bên trong và sản phẩm ngâm tắm thảo dược góp phần chăm sóc da toàn diện. Bạn cũng có thể xem thêm Hướng dẫn chọn kem bôi da không corticoid.
Câu hỏi thường gặp
1. Viêm da cơ địa có lây không? Không. Viêm da cơ địa liên quan đến cơ địa và hàng rào bảo vệ da, không phải bệnh truyền nhiễm nên không lây qua tiếp xúc.
2. Viêm da cơ địa có tự hết không? Nhiều trường hợp ở trẻ nhỏ thuyên giảm dần khi lớn lên. Tuy nhiên đây là tình trạng mạn tính, dễ tái phát, nên chăm sóc da đều đặn để hạn chế bùng phát vẫn rất cần thiết.
3. Người viêm da cơ địa nên kiêng gì? Nên hạn chế tác nhân kích ứng đã biết như xà phòng mạnh, đồ len tổng hợp, môi trường quá khô hoặc quá nóng. Về thực phẩm, chỉ kiêng khi xác định rõ mình dị ứng với loại đó.
4. Có cần dùng corticoid thường xuyên không? Corticoid chỉ nên dùng khi có chỉ định của bác sĩ và trong thời gian phù hợp. Việc dưỡng ẩm hằng ngày bằng sản phẩm lành tính giúp góp phần giảm tần suất phải "chữa cháy".
Cần một lộ trình chăm sóc phù hợp với làn da của bạn?
Mỗi làn da nhạy cảm một khác. Nếu bạn chưa biết bắt đầu từ đâu, đội ngũ chuyên gia của DermaCare Plus sẵn sàng lắng nghe và gợi ý cách chăm sóc phù hợp. Để lại thông tin để được tư vấn miễn phí — nhẹ nhàng, không thúc ép.
*Bài viết mang tính tham khảo về chăm sóc da, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm DermaCare Plus là sản phẩm chăm sóc, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.*
